Bu projenin temel amacı, Isparta Atabey ve Kuleönü Ovalarında Antik Dönemden Erken Cumhuriyet Dönemine kadar uzanan süreçte insan-çevre ilişkilerini çok disiplinli bir yaklaşımla inceleyerek bölgenin geleneksel ekolojik yapısını ortaya koymaktır.

Proje, geçmişten günümüze aktarılan geleneksel ekolojik bilginin belgelenmesini ve bu çevresel değişimlere karşı geliştirilen uyum stratejileriyle birlikte değerlendirilmesini hedefler. Bu doğrultuda, sözlü tarih görüşmeleri, arşiv belgeleri, arkeolojik yüzey verileri ve yüksek çözünürlüklü mekansal haritalama teknikleri kullanılarak, bölgenin uzun erimli ekolojik dönüşümü analiz edilmektedir.

Araştırma, arkeoloji, etnoloji, sosyal antropoloji ve coğrafya disiplinlerinin yöntemlerini bir araya getirerek, geçmiş insan davranışları ile günümüzde gözlemlenebilen ekolojik ve mekansal izler arasında ilişkileri etnoarkeolojik bir yaklaşımla incelemeyi hedeflemektedir. Bu kapsamda, yerel topluluklarla gerçekleştirilecek sözlü tarih görüşmeleri ve geleneksel ekolojik bilgi derlemeleri, arşiv belgeleri ve tarihsel kaynaklarla birlikte değerlendirilerek bölgenin kültürel ekoloji belleği sayısallaştırılarak, farklı dönemlere ait yerleşim ve arazi kullanım örüntülerinin karşılaştırmalı olarak okunması mümkün hale getirilecektir.

Çalışmanın bir diğer önemli amacı; kuşaklar boyunca aktarılan geleneksel ekolojik bilginin günümüz çevresel sorunlarıyla ilişkisini görünür kılmaktır. Kırsal yaşam pratikleri içerisinde şekillenen üretim stratejileri, doğal kaynakların kullanımı ve çevresel risklere karşı geliştirilen uyum mekanizmalarının analiz edilmesiyle, geçmişten günümüze kadar uzanan insan ve doğa ilişkilerinin süreklilikleri ve kırılma noktaları tanımlanacaktır.

Sonuç olarak proje; Atabey ve Kuleönü Ovaları özelinde insan faaliyetleri ile doğal çevre arasındaki etkileşimi bütüncül bir çerçevede ortaya koymayı, bölgenin kültürel peyzajını bilimsel verilerle yeniden okumayı ve elde edilen bulguları hem akademik literatüre kazandırmayı hem de dijital platformlar aracılığıyla kamuoyuyla paylaşmayı amaçlamaktadır. Bu yönüyle çalışma, geleneksel ekoloji temelli yaklaşımların kültürel miras araştırmalarına entegrasyonuna katkı sunmayı hedefleyen bir model ortaya koymaktadır.

Nitel veriler; yerel toplulukla yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeleri sözlü tarih çalışmaları ve geleneksel ekolojik bilgi derlemeleriyle elde edilmektedir. Tarihsel veriler, arşiv belgeleri, eski haritalar ve yazılı kaynaklar üzerinden toplanarak dönemsel arazi kullanımı ve yerleşim örüntülerin bağlamsallaştırılmasında kullanılmaktadır.

Mekansal veri üretimi kapsamında sayısal halihazır haritalar, İHA tabanlı ve sayısal yüzey modelleri ile LİDAR destekli üç boyutlu kayıtlar oluşturulmaktadır. Tüm veriler bütünleştirilerek, yerleşim alanı tarım üretim sahaları, su kaynakları ve peyzaj öğeleri tematik katmanlar halinde haritalandırılmaktadır.

Proje, Atabey ve Kuleönü Ovalarında kuşaklar boyunca aktarılan geleneksel ekolojik bilgiyi belgeleyerek bölgenin kültürel ve çevresel belleğinin korunmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Elde edilen veriler sayesinde yerel üretim pratikleri, doğal kaynak kullanımı ve çevreyle kurulan ilişki görünür hale getirilecek, bu bilgiler hem akademik çevrelerle hem de kamuoyuyla dijital platformlar aracılığıyla paylaşılacaktır.

Araştırma çıktılarının yerel yönetim ve ilgili kurumlarla paylaşılmasıyla sürdürülebilir çevre politikalarına ve kültürel miras farkındalığın artmasını hedeflemektedir. Böylece proje, bilimsel bilgi üretiminin dışında, toplumun kendi yaşam çevresini tanımasını, sahiplenmesini ve geleceğe aktarmasına katkıda bulunacaktır.

• Atabey ve Kuleönü ovalarına ait yerleşim, arazi kullanımı ve üretim pratiklerini kapsayan bütüncül bir veri tabanı oluşturulması

• Yerel topluluklardan derlenen geleneksel ekolojik bilginin kayıt altına alınması ve sistematik olarak belgelenmesi.

• Arkeolojik, tarihsel ve mekansal verilerin birlikte değerlendirildiği kapsamlı bir analiz raporu hazırlanması.

• Seçili çıktıların dijital platformlar aracılığıyla kamuoyuyla paylaşılması

• Elde edilen sonuçların ilgili kurumlarla rapor halinde paylaşılması

• Bölgenin kültürel peyzajını tanımlayan ve sürdürülebilir miras yönetimine katkı sağlayan örnek bir araştırma modeli ortaya konması.

• Atabey Kuleönü Ovaları, Antik çağdan günümüze uzanan süreçte yaylacılık, hayvancılık ve tarımcılık temelli yaşam biçimlerinin şekillendirdiği çok katmanlı bir kültürel peyzaj sunmaktadır.

• Bölgenin ekolojik hafızası; su kaynaklarının kullanımı, üretim stratejileri, yerleşim düzenleri ve doğal çevresiyle kurulan ilişkiler üzerinden okunmaktadır.

• Kuşaklar boyunca aktarılan geleneksel ekolojik bilgi, çevresel değişimlere karşı geliştirilen uyum pratiklerini ve yerel deneyimini yansıtmaktadır.

• Proje kapsamında bu bilgiler sözlü tarih çalışmaları, arkeolojik bulgular ve tarihsel belgeler aracılığıyla kayda alınmaktadır.

• Elde edilen veriler mekansal analizlerle desteklenmektedir ve bölgenin geçmişten günümüze ekolojik dönüşümü görünür hale gelmektedir.